شرکت و انواع آن

نکیسا ادیب

شرکت در اصطلاح به معنی مشارکت، و تسهیم مال یا کاری مشخص است. در تعریف حقوقی، به ایجاد قرارداد مابین شرکاء برای تقسیم سود و زیان ناشی از انجام عملیات، شرکت گویند. شرکت­‌ها خود به دو دسته­ی مدنی و تجاری طبقه بندی می­‌شوند. شرکت­های مدنی و تجاری دارای تفاوت­های بیشماری هستند برای مثال شرکت­های مدنی دارای شخصیت حقوقی نبوده و در جایی ثبت نمی‌­شوند در حالی که شرکت­های تجاری دارای شخصیت حقوقی به شکل مستقل از شرکاء و سهامداران بوده و حتما باید در اداره ثبت شرکت­ها به ثبت برسند.

شرکت­های تجاری ؟

به اجتماعی از افراد که مطابق با قانون تجارت دارای شخصیت حقوقی مستقل از موسسین و شرکاء هستند، شرکت گفته  می‌شود. برای به ثبت رساندن یک شرکت و اطلاع رسانی آن به سایر افراد، بایستی در اولین فرصت اقدام به ثبت آگهی رسمی کرد. در این صورت شرکت­‌های تجاری به محض ثبت در اداره ثبت شرکت­ها،  از حق رای، اقامتگاه و تابعیت شرکت­های تجاری، بر خوردار خواهند شد. همچنین  ورشکستگی و یا انحلال مجموعه ، می­تواند باعث منحل شدن شرکت­های تجاری شود.

ویژگی­های شرکت­های تجاری

 – دارای شخصیت حقوقی مستقل از شرکاء هستند.

ثبت آنها در مرجع ثبت شرکت­ها، از طریق سامانه ثبت شرکت­ها الزامی است.

دارای تمام حقوق اشخاص حقیقی هستند لذا مالکیت اموال و دارایی های آنها متعلق به خود شرکت و نه شرکاء آن است.

اداره امور آنها، بر عهده هیات مدیره و گاها مجامع عمومی است پس  تصمیم گیری در مورد تمامی امور، نیاز به اتفاق نظر تمامی شرکاء ندارد و رای اکثریت آراء کافی است.

تاریخچه به وجود آمدن و ثبت شرکت­ها در ایران:

در سال ۱۳۰۳ اولین قانون تجارت در ایران راجع به شرکت­های تجاری تدوین شده است و پس از آن در سال ۱۳۰۴ قوانین   12 فروردین و ۱۲ خرداد به تصویب رسید. اولین قانون رسمی به ثبت رسیده در قانون تجارت ایران در تاریخ ۲ اردیبهشت ۱۳۱۱ مصوب شد. سپس در تاریخ ۲۴ اسفند سال ۴۷ قانون تجارت مصوب به موجب لایحه اصلاحی، اصلاح گردید و هم اکنون نیز مورد استفاده است.

لزوم آشنایی با انواع شرکت­ها:

در این مقاله سعی شده با تعریف انواع شرکت­ها، ویژگی­‌ها، نحوه دسته بندی و قوانین آنها بیشتر آشنا شویم زیرا در حال حاضر بیش از یک میلیون شرکت تجاری اعم از دولتی، تعاونی و عمومی در حال فعالیت هستند و هر شخصیت حقیقی و حقوقی ممکن است برای رفع نیاز­های خود اقدام به راه اندازی شرکت تجاری کند. در قانون تجارت ایران انواع شرکت­ها بر اساس تفاوت­ها در زمینه‌­های مختلفی مثل اختیارات و تکالیف، میزان سرمایه مورد نیاز، نحوه تصمیم گیری و … دسته بندی و بررسی می‌­شوند.

طبق ماده ۲۰ قانون تجارت ایران، شرکت­های تجاری به ۷ قسم طبقه بندی می‌­شوند


۱. شرکت­های سهامی ( تنها سرمایه در آنها دخیل است)

۲. شرکت­های با مسئولیت محدود ( تنها سرمایه در آنها دخیل است )

۳. شرکت­های تضامنی ( شخصیت اعتباری و ضمانت شرکاء درآنها دخیل است )

۴. شرکت­های نسبی ( شخصیت اعتباری و ضمانت شرکاء درآنها دخیل است )

۵. شرکت­های مختلط سهامی ( آمیخته ای از شخصیت اعتباری، ضمانت شرکاء و سرمایه در آنها دخیل است )

۶. شرکت­های مختلط غیرسهامی ( آمیخته ای از شخصیت اعتباری، ضمانت شرکاء و سرمایه در آنها دخیل است ) ۷. شرکت­های تعاونی تولید و مصرف ( تعدد شرکاء در آنها دخیل است )

شرکت‌ها سهامی:

یک